Vietnámi
CHIẾN SĨ CÔ ĐƠN là tiểu thuyết hóa con đường của Nguyễn Phan Châu không vì cảm tính cá nhân đối với anh, với tổ chức của anh, mà chỉ để thêm một chút tài liệu vào lịch sử Việt Nam một hiện tượng có thực đã xảy ra trong một giai đoạn sôi bỏng nhất của đất nước tôi.
Trong thế hệ và cuộc sống của tôi, có một người tôi quen biết, tên gọi là Nguyễn Phan Châu, tức Tạ Chí Diệp - muốn thoát ra khỏi định luật sinh - lão - bệnh - tử, đúng hơn là cái thường tình của con người phàm tục. Anh hiến dâng trọn đời mình cho lý tưởng: vị quốc, vì dân. Anh tách rời bản thân mình ra khỏi vòng luẩn quẩn của thế nhân. Không phải để trở thành vĩ nhân hay lãnh tụ. Anh yêu đắm đuối đất nước anh, dân anh. Anh thù hận bất công xã hội. Anh căm hờn lũ bán nước cầu vinh. Anh chán ghét bọn đế quốc tham tán trói buộc Tổ quốc anh vào gông cùm nô lệ, và ảnh hưởng ngoại lai. Anh đau xót trước thân phận nhược tiểu, bán khai của Việt Nam. Anh ước mơ cuồng nhiệt giải thoát dân tộc đau khổ triền miên ra khỏi bẫy rập đồng minh gian xảo, ác độc. Anh dựng lên Ngọn cờ Quang Trung với đường lối Dân tộc Tự quyết.
Anh đã hành động tích cực, lăn xả vào cuộc chiến đấu mưu tìm một lối thoát cho dân tộc Việt Nam. Anh và các đồng chí trung kiên biết rõ đường các anh đi đầy rẫy chông gai, nguy hiểm, và có thể dẫn đến thất bại hiển nhiên. Nhưng các anh đã hăng say tiến bước, dấn thân và ngã gục. Nguyễn Phan Châu đã trở về với cát bụi, chí hướng kiên cường của anh bị nhát dao đế quốc chặt đứt giữa đường sứ mạng...
