Lengyel
Rozpad ZSRR i wojna w Kuwejcie w 1991 roku wydawaly sie koncem pewnej epoki historycznej i poczatkiem nowej ery XXI wieku, zdominowanej przez Stany Zjednoczone - militarne i gospodarcze hipermocarstwo. Jednak w latach 1997-2003 nastapil wedlug Jacques`a Sapira nagly i gwaltowny kres owego "wieku Ameryki": kryzys finansowy lat 1997-1998 spowodowal rozwoj nowych strategii gospodarczych, a takze skok cywilizacyjny Rosji, zerwanie wielu krajow Ameryki Lacinskiej z modelem amerykanskim oraz pojawienie sie Chin w roli kraju kluczowego dla stabilnosci na Dalekim Wschodzie. Probujac sila odzyskac pozycje hegemona, Stany Zjednoczone doprowadzily w Afganistanie i Iraku do dwu militarnych i politycznych katastrof. Wydarzenia z 11 wrzesnia 2001 oraz deklarowane powszechnie poparcie i wspolczucie dla Stanow Zjednoczonych nie zmienily postepujacej izolacji dyplomatycznej. Wrecz przeciwnie, Sapir podkresla, ze to te wydarzenia doprowadzily do sytuacji, w ktorej USA musza sie dzis mierzyc z oskarzeniami o lamanie praw czlowieka w Guantanamo i tortury w Abu Ghraib. Na naszych oczach rodzi sie nowy XXI wiek w wielobiegunowym swiecie bez dominujacego mocarstwa, gdzie suwerennosc znow staje sie kluczowym pojeciem mysli politycznej. Niestety, europejskie elity ociagaja sie przed powtornym przemysleniem swych strategii politycznych w obliczu tego nowego rozdania. Jacques Sapir (ur. 1954), directeur d'études w EHESS w Paryzu i profesor w Moskiewskiej Szkole Ekonomicznej, opublikowal m.in.: Les Économistes contre la démocratie, Les Trous noirs de la science économique, Quelle économie pour le XXle siecle?, La fin de l'eurolibéralisme
